Chuyển đổi đơn vị độ dài
Chuyển đổi qua lại giữa mét, feet, inch, dặm và kilômét.
Vào năm 1999, NASA đã đánh mất tàu vũ trụ trị giá 327 triệu USD chỉ vì một nhóm kỹ sư tính lực đẩy bằng đơn vị pound-giây trong khi phần mềm của đội khác lại yêu cầu newton-giây. Tàu Mars Climate Orbiter bị phá hủy trong khí quyển sao Hỏa vì sự lệch chuẩn đơn vị đo lường mà không ai phát hiện trước khi phóng.
Lịch sử ra đời của mét để thống nhất đo lường
Các nhà khoa học Pháp đã định nghĩa mét vào năm 1793 bằng một phần mười triệu khoảng cách từ Bắc Cực đến đường xích đạo dọc theo kinh tuyến qua Paris. Mục đích là tạo ra chuẩn mực tự nhiên chung mà không một ai có thể tự ý thay đổi theo ý muốn, mang lại sự trung lập về mặt khoa học.
Hầu hết các quốc gia đều áp dụng hệ mét. Tuy nhiên, một số nơi như Hoa Kỳ vẫn duy trì hệ đo lường Anh-Mỹ trong đời sống và kỹ thuật, dẫn đến các sai số đáng tiếc như trường hợp tàu thám hiểm sao Hỏa sau hơn hai thế kỷ kể từ khi đơn vị mét được đề xuất.
Bảng quy đổi các đơn vị đo độ dài phổ biến
| Đơn vị | Quy đổi sang mét | Ứng dụng thực tế |
|---|---|---|
| 1 inch | 0,0254 m | Màn hình điện tử, dụng cụ, Mỹ/Anh |
| 1 foot | 0,3048 m | Chiều cao, xây dựng, Mỹ/Anh |
| 1 yard | 0,9144 m | Ngành dệt may, sân thể thao, Mỹ/Anh |
| 1 mile (dặm đất) | 1.609,34 m | Khoảng cách đường bộ tại Mỹ/Anh |
| 1 kilômét | 1.000 m | Giao thông tại đa số quốc gia |
| 1 hải lý | 1.852 m | Hàng hải và hàng không quốc tế |
Các lĩnh vực vẫn sử dụng hệ đơn vị đo lường cũ
- Biển chỉ dẫn đường bộ, bản vẽ xây dựng và thiết bị gia dụng tại Mỹ vẫn dùng feet cùng inch.
- Độ cao trong hàng không toàn cầu được tính bằng feet vì lý do lịch sử kiểm soát không lưu.
- Hải lý được áp dụng trên biển và đường bay trên toàn thế giới mà không phụ thuộc vào hệ thống đo lường trên bộ.
- Khoảng cách đường bộ ở Anh vẫn ghi bằng dặm dù nhiều lĩnh vực khác đã chuyển sang hệ mét nhiều thập kỷ trước.
Thắc mắc thường gặp về chuyển đổi chiều dài
Làm thế nào để đổi từ feet sang mét nhanh nhất?
Bạn nhân số feet với 0,3048. Chẳng hạn, một người cao 6 feet sẽ tương đương 6 × 0,3048 = 1,8288 mét. Hệ số 0,3048 này được cố định thành chuẩn quốc tế từ năm 1959.
Tại sao tàu Mars Climate Orbiter lại gặp sự cố đo lường?
Phần mềm dẫn đường của nhà thầu tính lực đẩy bằng đơn vị pound-lực giây, trong khi hệ thống mặt đất của NASA lại xử lý theo đơn vị newton-giây. Dữ liệu không được đối chiếu chuẩn xác khiến tàu đi lệch quỹ đạo và bốc cháy.
Định nghĩa chuẩn của đơn vị mét hiện nay là gì?
Mét là quãng đường ánh sáng đi được trong chân không trong khoảng thời gian 1/299.792.458 giây. Định nghĩa từ năm 1983 này gắn liền mét với hằng số vận tốc ánh sáng.
Vì sao nước Mỹ vẫn chưa chuyển hẳn sang dùng mét và kilômét?
Nỗ lực đổi sang hệ mét vào những năm 1970 gặp phải nhiều rào cản. Thói quen sử dụng đơn vị cũ đã bám sâu vào hạ tầng xây dựng và biển báo giao thông khiến việc thay đổi tốn kém chi phí.
Hải lý có tương đương với dặm thông thường trên bộ không?
Không. Hải lý có chiều dài 1.852 mét dựa trên một phút cung độ vĩ tuyến, còn dặm bộ tiêu chuẩn bằng 1.609.34 mét xuất phát từ đơn vị cổ của La Mã và Anh, chênh lệch khoảng 15%.