Onluk Sayıyı İkili Sayıya Dönüştürme

Onluk tabandaki sayıları işlemcilerin sakladığı ikili kodlara çevir.

Dönüştürücüye 156 yazdığında karşına 10011100 sonucu çıkar. Sekiz basamaktan oluşan bu dizi, insanların okuması için oluşturulmuş sıradan bir metin değildir; sayının işlemciye ulaştığında aldığı gerçek biçimdir.

İkili sayı sisteminin ve işlemcilerin mantığı

Çiplerin içindeki anahtarlar olan transistörler iki farklı durumda kararlı çalışır: kapalı veya açık, yani çipe göre yaklaşık 0 veya 5 volt. On farklı onluk basamağı ayırt edebilen on voltaj seviyeli devreler kurmak mümkündür ve geçmişte denenmiştir. Ancak onluk tabanlı donanım mimarileri iki durumlu anahtarlar kadar verimli şekilde ölçeklenemedi.

Taban 2 olarak da bilinen ikili sistem yalnızca 0 ve 1 rakamlarını kullanır. Bu sayede her bir basamak doğrudan bir transistörün kapalı ya da açık olma durumuna denk gelir. Bir dosya boyutundan banka bakiyesine kadar bilgisayarın sakladığı her sayı, ekranda hangi tabanda görünürse görünsün alt katmanda ikilidir.

Onluk ikili dönüştürücü ile adım adım çevirme

  1. Dönüştürmek istediğin onluk tabandaki sayıyı ilgili alana yaz.
  2. Dönüştürme butonuna tıkla ve sunucunun hesaplamayı tamamlamasını bekle.
  3. Üretilen ikili sayı dizisini doğrudan kopyala ve projelerinde kullan.

156 sayısını basamak değerleriyle dönüştürme adımları

İkili sistemde basamak değerleri sola doğru ikiye katlanarak ilerler: 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128. 156 sayısını çevirmek için içine sığan en büyük basamak değerini bulup çıkarmak ve işlemi tekrarlamak gerekir. 156 − 128 = 28. 28 − 16 = 12. 12 − 8 = 4. 4 − 4 = 0.

Böylece 156 = 128 + 16 + 8 + 4 eşitliği elde edilir. Bu durum 128, 16, 8 ve 4 basamaklarını açık bırakırken diğerlerini kapalı tutar ve 10011100 baytını oluşturur. Bu dört sayıyı toplamak — 128+16+8+4 — sonucun 156 olduğunu teyit eder.

İkili sayı temsillerinde karıştırılan kavramlar

  • Baştaki sıfırlar — Bir bayt genellikle öndeki değerler sıfır olsa bile sekiz basamağın tümüyle yazılır. Bu yüzden 5 sayısı bir bayta tamamlandığında 101 yerine 00000101 biçiminde gösterilir.
  • Bit sırası — En soldaki basamak en anlamlı bittir; yani bir bayt içindeki en büyük basamak değeri olan 128 değerini taşır, yalnızca ilk yazılan basamak değildir.
  • Bayt boyutu — Sistemlerin çoğu bitleri sekizli baytlar halinde gruplar. 300 gibi sekiz bitten daha fazlasına ihtiyaç duyan bir sayı ikinci bir bayta taşar.

Onluk ikili dönüşümü hakkında sorular

İkili sistem neden onluk taban yerine 2 tabanını kullanır?

İşlemci içindeki transistörler on yerine yalnızca iki farklı fiziksel durumda kararlı biçimde çalışır. Taban 2 her bir basamağı doğrudan açık veya kapalı durumuna eşler; bu donanım düzeyinde onluk sisteme kıyasla çok daha düşük maliyetlidir.

Belirli bir onluk sayı için kaç bit gerekir?

Sayının altındaki en büyük basamak değerini kapsayacak kadar bit gerekir. Sekiz bit yani bir bayt 0 ile 255 arasını kapsar; 256 değerinden başlayıp 65.535 değerine kadar olan sayılar ise iki bayt yani 16 bit gerektirir.

Tek bir baytın tutabileceği en büyük sayı kaçtır?

255 sayısıdır ve sekiz tane 1 ile yani 11111111 şeklinde yazılır. Çünkü 128+64+32+16+8+4+2+1 toplamı 255 eder; bu bir bayt içindeki her bit açıldığında ulaşılan azami değerdir.

Negatif sayılar ikili sistemde aynı şekilde mi gösterilir?

Doğrudan aynı şekilde gösterilmez. Bilgisayarlar negatif tam sayıları ikili basamakların önüne eksi işareti koymak yerine bitleri ters çevirip ayarlayan ikiye tümleyen yöntemiyle temsil eder. Negatif bir onluk sayıyı çevirirken bu ek işlem uygulanır.

İkili sayıların başında neden fazladan sıfırlar bulunur?

Bellek bir bayt, 16 bitlik sözcük veya 32 bitlik sözcük gibi sabit boyutlu bloklar halinde tahsis edilir. Bu nedenle 5 gibi küçük bir değer baytı doldurmak için 00000101 şeklinde doldurulur. Bu ekleme değeri değiştirmez, sadece nasıl saklandığını belirler.

Cookie
Verilerinizi önemsiyoruz ve deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanmayı çok isteriz.