Ortalama Hesaplayıcı

Günlük dilde “ortalama” denilen şey çoğu zaman tek bir kavrama indirgenir, ancak istatistikte durum farklıdır. Aritmetik ortalama, medyan ve mod aynı sayı kümesi hakkında birbirinden bütünüyle farklı sorulara yanıt verir.

Ortalama hesaplama aracının kullanımı

1. Sayılarını virgül, boşluk veya yeni satır ile ayırarak metin alanına yaz ya da yapıştır.
2. Hesaplama düğmesine tıklayarak değerleri sunucuya gönder.
3. Tüm girdilerin doğru algılandığından emin olmak için toplam adet değerini incele.
4. Aritmetik ortalama ve medyan arasındaki farkı karşılaştırarak verinin dağılımını kavra.
5. Analizine en uygun istatistiksel sonucu doğrudan kopyala.

Üç temel ortalama türü

• Aritmetik Ortalama — Tüm sayıların toplanıp toplam adet sayısına bölünmesiyle bulunur. En bilinen yöntemdir ancak uç değerlerden kuvvetle etkilenir.
• Medyan — Küçükten büyüğe sıralanan verinin tam ortasındaki değerdir. Aşırı uçlardan etkilenmediği için konut fiyatları ve gelir düzeylerinde tercih edilir.
• Mod — Veri kümesi içinde en sık tekrar eden sayıdır. Sayıların yanı sıra kategorik gruplarda da çalışabilen tek ortalama türüdür.
• Aralık — Kümedeki en yüksek değer ile en düşük değer arasındaki farktır. Verilerin ne kadar geniş bir alana yayıldığını hızlıca özetler.
• Adet — Kümede toplam kaç adet geçerli değer bulunduğunu gösterir. Çok az sayıdan çıkan bir ortalamanın genel bir eğilimi yansıtmayacağını unutma.

Aritmetik ortalama ve medyan neden farklı çıkar

Beş kişilik bir grubun maaşlarını ele alalım: 28.000, 31.000, 33.000, 35.000 ve 400.000. Bu veriler için aritmetik ortalama 105.400 çıkar; oysa gruptaki hiç kimse bu rakamı kazanmamaktadır. Medyan ise 33.000 değerindedir ve grubu çok daha gerçekçi bir şekilde tarif eder.

Tek bir aşırı yüksek veya düşük değer toplamı saptırabildiği zaman medyan daha dürüst bir özet sunar. Hanehalkı gelirleri, gayrimenkul fiyatları ve sunucu yanıt süreleri gibi göstergelerin genellikle medyan olarak açıklanmasının sebebi budur. Böylesi verilerde birisi aritmetik ortalamayı öne çıkarıyorsa, ardındaki nedeni sorgulamak gerekir.

Doğru ortalama değerini seçmek

• Sınav notları veya boy uzunlukları gibi merkeze düzenli yığılan değerlerde aritmetik ortalamayı kullan.
• Maaşlar, emlak fiyatları ve sayfa yükleme süreleri gibi çarpık dağılımlarda medyana başvur.
• En çok tercih edilen renk, ürün veya kategori gibi seçimlerde mod değerini baz al.
• Yalnızca ortalamayı değil, aralık değerini de mutlaka belirterek yayılımı gizleme.
• Elde ettiğin sonucun kaç adet sayıya dayandığını daima açıkça belirt.

Ortalama hesaplayıcı hakkında sorular